Ertuğrul Evcimen  

Başlarken

İlk modelimizi seçerken herhangi bir sınırlamamız olmamasına rağmen belki fikir verebilir diye bir sıralama yapmak istedim.

1.   Hangi tür gemileri seviyoruz (Yelkenliler, motor yatlar, ticari gemiler, savaş gemileri, modern, klasik…)  Bunu tespit edersek yapacağımız çalışmadan daha bir keyif alırız. Böylece evimiz yarım kalmış maketlerle dolmaz.

2.     Seçtiğimiz modelin planlarına erişebiliyor muyuz? (Piyasada bulabileceğimiz planlar çok çeşitli olmakla birlikte bizim modelimizin planları bulanamayabilir.)

3.     Maketimizi yaparken kullanacağımız malzemeyi nereden temin edeceğiz?

Bu üç temel sorunu (bana göre) çözdük mü artık maketimizi yapmaya başlayabiliriz.

Küçük Tersanemiz İçin Gerekli Aletler

Aşağıda küçük tersanemiz envanterinde mutlaka bulunması gereken malzemeleri sıraladım. Bunun dışında da temin edebileceğiniz çok farklı ve faydalı malzemeler olmakla birlikte başlangıç için aşağıdakiler yeterlidir.

1.            Kıl testeresi

2.            Maket bıçağı (büyük alışveriş merkezlerinde farklı modelleri bulunmakta)

3.            50, 80, 100, 150, 300, 500, 1000 kum zımparalar

4.            Yapıştırıcılar  (ben çift kompenantlı yapıştırıcıları tercih ediyorum)

5.            Çelik macun (bildiğimiz oto macunu)

6.            Vernik (yaptığınız modele göre mat veya parlak kullanabilirsiniz)

7.            Toplu iğne

8.            Maskeleme bandı

9.            Teknenizi boyamak için boyalar. (Ben sprey boya kullanıyorum.)

10.          Çeşitli numaralarda fırça (Boya, vernik ve temizlikte kullanmak üzere)

11.          Saatçi madreni ve matkap uçları (0,5-0,6-0,7-0,8-0,9- 1 – 2 – 3 numara uçlar çok kullanılıyor)

Not : Yukarıda saydıklarım sadece atölyemizde bulunması gerekenler. Teknemizi yaparken ihtiyacımız olacak malzemeler seçtiğimiz plana göre değişkendir.

Karadeniz Takası

Genellikle Bartın, Amasra, Sürmene, Kurucaşile gibi Karadenizin ahşap tekne imalatıyla ünlü ilçelerinde ve İstanbul'da Ayvansaray, Silivri, Rumelikavağı'ndaki ilkel atölyelerde üretilen takalar 8-12 m. boylarında, 5-10 ton yük taşıma kapasiteli ahşap teknelerdi. Günümüzde; üretimleri olmadığından ve malesef eskilerinin de sobalarda yakıldığı için artık bu teknelere rastlayamamaktayız.  Koleksiyonerler ve meraklıları için mutlaka sahip olunması gereken bir teknedir.  

Benim amacım öncelikle bize özgü teknelerin maketlerini yapmaktı. Bu nedenle seçtiğim ilk plan sayın Mehmet Özkasım’ın çizdiği 1/30 ölçekli Karadeniz Takası idi.

Planı temin ettikten sonra kullanacağım malzemeleri listeledim.

1.            4 mm. Kavak kontraplak

2.            1,5 x 6 mm. Kaplama çıtası (ayaus, ıhlamur, gürgen olabilir)

3.            0,5 x 3 mm. Güverte kaplama çıtası (ayaus tercih ettim)

4.            1,5 x 6 mm. Maun kaplama çıtası (ambar kapakları için kullandım)

5.            1 ad. Demir çipolu çipa

6.            0,20 x 4 mm. Prinç şerit (bodoslama demiri olarak kullanıldı)

7.            0,20 x 3 mm. Prinç şerit (dümen menteşesi için)

8.            1 ad. 19 mm. 3 palli prinç pervane

9.            2 mm. Çaplı prinç tel

10.          1 mm. Çaplı prinç tel

11.          3 mm. Çaplı prinç boru (tulumba ve egsoz yapımında kullanıldı)

12.          2 mm. Çaplı prinç boru (tulumba yapımında kullanıldı)

13.          Sancak (yeşil) ve iskele (kırmızı) fenerleri için birer adet yeşil ve kırmızı boncuk

14.          Pencereler için asetat

15.          Halat için 1 mm kalınlığında ip

Bu malzemeleri adreslerini internetten öğrenebileceğiniz çeşitli modelcilik malzemesi satan yerlerden alabilirsiniz. Gerektiğinde kurye ile bile gönderiyorlar.

Gelelim takamızın inşasına:

Planda verilen 12 adet postanın fotokopilerini çekip 4 mm kavak kontraplağa yapıştırdım ve kıl testeresi ile kestim. 4 nolu postanın kalınlığı 8 mm olacağı için ondan iki tane keserek birbirine yapıştırdım ve 8 mm kalınlığı elde ettim.  Omurgayı da aynı şekilde 4 mm kontraplaktan kıl testeresi ile keserek hazırladım. Omurga baş bodoslamada kaplama çıtalarının oturacağı çentikleri maket bıçağı ile açtım. Omurga ve postalar hazır olunca her bir postayı, omurgaya 90 derece açı yapacak şekilde yapıştırdım.

Omurganın düzgün olduğuna karar verdikten sonra 1,5 x 6 mm. Ayaus kaplama çıtaları kullanarak teknemizi omurgadan güverteye doğru kaplamaya başladım. Bu işlemi yaparken her bir kaplama çıtasının postalarla tam öpüşmesi için özellikle baş ve kıç postalarda tesviye yapmak gereklidir. Her çıta hem postalara hem de kendinden önceki kaplama çıtasına yapıştırılmalıdır. Gövdenin yuvarlaklığı nedeniyle baş ve kıçlarda kaplama çıtası giderek daralacak şekilde tesviye edilmelidir.

Kaplama çıtaları bir sancak, bir iskele olmak üzere yapıştırılmalı ki omurga eğrilmesin.

Kaplama işlemi tamamlandıktan sonra teknemiz sırasıyla 50, 80, 10, 150 kum zımpara ile güzelce ve sabırla zımparalanarak yüzey düzgün bir hale getirilir. Daha sonra çelik macun ile macunlanır. Macunun zımparalanacak kadar kuruması için üzerinden 24 saat geçmesini bekleyin.

Macunun kurumasını beklerken siz Takamızın üst yapısını yapabilirsiniz. Plandaki ölçülere uygun olarak yine 1,5 x 6 mm.lik ayaus kaplama çıtalarını kullanarak yaptım. Ayaus yerine aynı ölçülerde çam çıta da kullanılabilir. Duvarlarda renkli vernik, çatıda kırmızı sentetik boya kullandım. Pencerelerde mat asetat daha gerçekçi duruyor. (Bu tür teknelerde camlar, tuzlu deniz suyu nedeniyle hep kirli ve puslu görünür)

Evet, 24 saatin sonunda macunumuz iyice kuruyunca yine sırasıyla  80, 150, 300, 500 kum zımparalar ile güzelce tesviye ettik, tercihen gri renk astar ile boyayıp hatalı yerleri tekrar macunlayıp, 24 saat kurutup yeniden ve yeniden içimize sinene kadar zımparaladık ve boyadık. Son kat boyayı yapana kadar geçen süre gerçekten sabır ve emek ister. Eğer sabırsızsanız çıkan işten siz de memnun olmayacaksınız benden söylemesi.

Bu bekleme dönemlerinde siz takamızın üst yapısını tamamlayabilir, direk ve ambar kapaklarını veya tekneyi üzerinde sergileyeceğiniz “kalastra”sını yapabilirsiniz.

Teknenin zehirlisini de (su kesimi altında kalan kısım) attım. Pervane aynasını 4 mm enindeki prinç şeritten yaptım. Pervaneyi 2 mm.prinç teli şaft yaparak yerine taktım. Küpeşteleri, yumruları plana göre hazırlayıp yerlerine yapıştırdım.

Çirkin ördek yavrusu yavaş yavaş bir şeylere benzemeye başladı.

Hazırladığım diğer parçaları yerlerine alıştırmaya ve bu arada boyama işlemine devam ettim. Güverteyi 0,5 x 3 mm. Ayaus çıtalarla kaplamaya başladım.

Dümen palası, yekesi, direk ve seyir feneri tablaları artık yerlerinde. Boya bitmek üzere. Boya işlemi bu modelde tamamen sentetik boya ve fırça ile yapıldı.

Boya işlemi de tamamlandı. Halatlar, tulumba, kurtağızları, çipa ve seyir fenerleri gibi aksesuarlar yerlerine yapıştırıldı.

Bodoslama demiri de yerine çakıldı ve artık Karadeniz Takamız tamamdır. Evinizin, ofisinizin en görünür yerinde sergileyebilir ve çıkarttığınız işle gurur duyabilirsiniz. Hepinize kolay gelsin.

Ertuğrul Evcimen'e teşekkürlerimizle
Denizce

07.01.2009