Mart
27

425

1889

1923

1930

1945

1962

1964

1974

1976

1977

1986

1987

1987

1996

2000

İmparator II. Theodosius zamanında, İstanbul'da, ''Auditorium'' adıyla ilk yüksekokul açıldı. Okulda 31 profesör, Latince ve Grekçe hitabet ve gramer, hukuk ve felsefe dersleri vermeye başladı.
Romancı, diplomat, gazeteci, Anadolu Ajansı'nın kurucularından Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Kahire'de doğdu.
Trabzon Milletvekili Ali Şükrü Bey, Ankara'da Topal Osman'ın adamları tarafından öldürüldü.
Gazete primleri hakkında kanun, TBMM'de kabul edildi. (Kanun, yeni Türk harflerinin kabulünden bu yana çıkan günlük siyasi gazete sahiplerine prim ödenmesini öngörüyordu.)
''Aşkı Memnu''nun yazarı Halit Ziya Uşaklıgil, İstanbul'da öldü.
Dünya Tiyatro Günü, merkezi Paris'te bulunan Uluslararası Tiyatro Enstitüsü'nün (ITI) girişimiyle, bu yıldan itibaren kutlanmaya başlandı.
İki Türk bakanın görevine son veren Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios, Rauf Denktaş'ın adaya girişini yasakladı.
Türk Yükseltme Cemiyeti'nin adı,
''Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği'' olarak değiştirildi.
Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, Washington'da Savunma İşbirliği Anlaşması'nı imzaladı. Bu anlaşmaya göre, Türkiye üslere izin çıkaracak, ABD de buna karşılık Türkiye'ye yardımda bulunacaktı.
Kanarya Adaları'nın Tenerife Havaalanı'nda uçuşa geçmek üzere olan Hollanda Havayolları'na ait Boeing 747 tipi yolcu uçağı, yine havalanmak üzere olan Pan Am'a ait başka bir Boeing ile pistte çarpıştı. Kazada 575 kişi öldü, 70 kişi yaralandı. 
Hayali mobilya davasında 10 yıldır yargılanan Yahya Demirel, tahliye edildi.
Ünlü ressam Mahmut Cuda, İstanbul'da öldü. Cuda, 1904 yılında Muğla'nın Fethiye İlçesi'nde doğmuştu.
''Hora'' (Sismik-1) gemisinin, petrol aramak için Ege'nin uluslararası karasularına açılmasının Yunanistan'ın petrol aramaları için açıkladığı tarihe rastlaması, iki ülkenin silahlı kuvvetlerini alarma geçirdi. Kriz, 28 Mart'ta NATO ve ABD'nin devreye girmesiyle donduruldu.
ABD Başkanı Bil Clinton, eşi Hilary Clinton ve kızı Chelsea Türkiye'ye geldi.
Vladimir Putin, Rusya Devlet Başkanlığı'na seçildi

28

1910

1920

1939

1944

1961

1962

1965

1966

1969

1970

1973

1982

1988

İstanbul'daki ilk trafik kazasında, bir kişi yaralandı.
Kilis'ten 26 Mart sabahı hareket eden Fransız kuvvetleri, Kilis-Antep yolunu kapatan Teğmen Şahin komutasındaki milli kuvvetlerle çarpıştı. Şahin Bey şehit düştü. Fransız kuvvetleri Antep'e girdi.
İspanya İç Savaşı, Franco'nun Madrid'i almasıyla bitti.
Adapazarı ve civarında meydana gelen depremde, 2 bin 831 kişi öldü.
Anayasa'nın halkoyuna sunulması hakkındaki kanun, kabul edildi.
Üniversitelerden atılan 147 öğretim üyesinin görevlerine dönmelerini sağlayan kanun benimsendi.
ABD'de, Martin Luther King'in önderliğinde, Alabama'da 25 bin kişi sivil haklar için yürüdü.
Doktorların, rahatsızlığı nedeniyle görevine devam edemeyeceği kararı verdiği Cemal Gürsel'in yerine Cevdet Sunay Cumhurbaşkanı seçildi.
Manisa ve çevresinde, 6.6 büyüklüğündeki depremde 53 kişi öldü.
Gediz'de 7.2 büyüklüğündeki depremde 1086 kişi öldü.
''Baba'' (1972) filmindeki rolüyle en iyi erkek oyuncu dalında Oscar ödülüne layık görülen Marlon Brando; sinema sektörünün Kızılderililere karşı tutumunu protesto ederek, ödülü reddetti.
Türk Parasının Kıymetini Koruma Kararı yürürlüğe girdi.
Türkiye'de kendisine ilk kez yapay kalp takılan kişi Halit Şahin öldü.

29

1430

1827

1903

1919

1938

1950

1956

1957

1966

1966

1968

1979

1982

1984

1989

1989

1999

2000

Osmanlılar, Selanik ve İyonya'yı fethettiler.
Beethoven, Viyana'da 10 bin kişinin katıldığı törenle toprağa verildi.
Marconi'nin telsiz sistemi aracılığıyla, Londra ve New York arasında düzenli haber akışı başladı.
Batı Afrika'da ve Brezilya'da, güneş tutulmasını izleyen Londra Kraliyet Bilim Derneği'nden bilim adamları, Albert Einstein'ın ''genel rölativite teorisi''ni doğruladılar.
Harp Okulu Mahkemesi, Nazım Hikmet'i 28 yıl hapse mahkum etti.
Nazım Hikmet Bursa Cezaevi'nde açlık grevine başladı.
İlk Türk sinemacılardan Fuat Uzkınay öldü.
Kıbrıs'ta sokağa çıkma yasağı konuldu.
Leonid Brejnev, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Birinci Sekreterliğine getirildi. Brejnev, ABD'nin Vietnam politikasını kınadı.
''Kızıl Tuğ'' ve benzeri tarihi romanlarıyla tanınan yazar Abdullah Ziya Kozanoğlu öldü.
Türkiye'de ilk böbrek nakli, İstanbul'da Doktor Atıf Taykurt ve ekibi tarafından gerçekleştirildi.
Uganda'da İdi Amin rejimi askeri darbeyle devrildi. İdi Amin kaçtı.
''Carmina Burana''nın Alman bestecisi Carl Orff, (87) Münih'te öldü.
Şair, Yazar İlhami Bekir Tez (78) öldü.
DYP Siirt Milletvekili Abdülrezzak Ceylan TBMM'de bir tartışma sırasında vurularak öldürüldü. ANAP Siirt Milletvekili İdris Arıkan olayın zanlısı olarak tutuklandı.
Londra'da, dünyanın ilk ''tüp beşizler''i doğdu.
Eski TÜSİAD başkanlarından iş adamı Ali Koçman öldü.
''Mıstık'' olarak tanınan, karikatürist Mustafa Eremektar, İstanbul'da öldü.

30

1432

1856

1924

1938

1951

1956

1957

1971

1972

1981

1998

Fatih Sultan Mehmet, Edirne'de dünyaya geldi.
Osmanlı Devleti, Fransa, İngiltere ve Sardinya-Piemonte; Rus Çarlığı ile Kırım Savaşı sonunda Paris Anlaşmasını imzaladılar.
Ankara Müftüsü Mehmet Rifat (Börekçi) Efendi,
Diyanet İşleri Başkanlığı'na atandı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Atatürk'ün hastalığına ilişkin ilk resmi bildiriyi yayınladı.
ABD'de, Ethel ve Julius Rosenberg çifti, Sovyetler Birliği hesabına çalıştıkları ve ABD'nin nükleer sırlarını bu ülkeye sattıkları iddiasıyla, idama mahkum edildi. İdamlar, 1953 Haziran'ında infaz edildi.
''Üç İstanbul'' romanının yazarı Mithat Cemal Kuntay, (71) öldü.
Ressam, Şair Arif Dino, (67) İstanbul'da öldü.
Ezanın Türkçe okunması için Senato'ya yasa önerisi verildi.
Ordu'nun Ünye İlçesi'ndeki NATO Hava Üssü'nde görevli 3 İngiliz teknisyeni 27 Mart'ta kaçıran Mahir Çayan ile 9 arkadaşı, Tokat'ın Niksar İlçesi'ne bağlı Kızıldere Köyü'nde saklandıkları evde ölü ele geçirildi. 3 İngiliz de aynı evde ölü bulundu. Ertuğrul Kürkçü, sağ yakalandı.
ABD Başkanı Ronald Reagan, Washington'da bir suikast girişimi sonucu vurularak yaralandı.
AB, Rum kesimi ile üyelik görüşmelerine başladı. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, ''AB 34 yıllık haksızlığa son damgayı vurdu'' dedi.

31

1848

1889

1901

1920

1921

1923

1925

1928

1930

1965

1975

1975

1990

Margaret ve Kate Fox adlı iki kız kardeş, ruhlar dünyasıyla ilişki kurduklarını iddia ederek, ''ilk profesyonel medyumlar'' oldu.
Paris'te, 1789 Fransız Devrimi'nin 100. yıldönümü için, Gustav Eiffel tarafından yapılan Eyfel Kulesi açıldı.
Avusturya Macaristan Başkonsolosu Emile Jelinek'in Daimler'e ısmarladığı 4 silindirli araç sahibine teslim edildi; Jelinek yeni aracına kızı ''Mercedes''in adını verdi.
İstanbul'un işgali üzerine Anadolu'ya geçen aydınlar arasında bulunan Yunus Nadi (Abalıoğlu) ile Halide Edip (Adıvar), yolda buluştuklarında, Ankara'ya ulaşır ulaşmaz, ''Anadolu Ajansı'' adıyla bir haber ajansı kurulmasını,
Mustafa Kemal Paşa'ya önermeyi kararlaştırdılar.
II. İnönü Savaşı'nda, Türk ordusunun karşı taarruzu başladı.
Londra'da toplanan İtilaf Devletleri temsilcileri, Türkiye'nin 8 Mart'taki notasına cevap vererek, Lozan'da kesintiye uğrayan görüşmeleri sürdürmeye çağırdılar. Türkiye çağrıyı 7 Nisan'da kabul etti.
Şeyh Sait Ayaklanması'nın olduğu bölgede, Divanı Harbin verdiği idam cezalarının, onay gerektirmeden yerine getirilmesi hakkındaki kanun kabul edildi.
Torbalı'da 7.0 büyüklüğündeki depremde 50 kişi öldü.
Afet (İnan) Hanım, partiye üye yazılan ilk kadın oldu.
Amerika, Vietnam'a 3500 deniz piyadesi göndererek savaşın içine girdi.
Şair, Yazar Munis Faik Ozansoy (64) öldü.
1. Milliyetçi Cephe (39.) Hükümeti, Süleyman Demirel başkanlığında kuruldu.
IX. İstanbul Film Festivali programında yer alan Yusuf Kurçenli'nin ''Karartma Geceleri'' filmi, Denetim Kurulu'nca yasaklandı.

Nisan
1

1564

1778

1921

1924

1924

1926

1928

1944

1948

1949

1950

1950

1954

1955

1957

1958

1965

1965

1969

1978

1979

1979

1982

1989

1996

''NİSAN BİR...'' İlk şakalar Fransa'da yapılmaya başlandı. Bu yıl değiştirilen takvime göre, eski yılbaşı sayılan nisanın 1'i, yerini yeni yılbaşı ''1 ocak''a bırakmaktaydı. Nisanın birinde yeni yıl kutlamaya alışmış olan halk ve yeni takvim uygulamasını beğenmeyenler, çeşitli şakalar yapmaya başladılar.
Fransızlar, bu şakalara ''Poisson D'avril'' (Nisan balığı) adını verdiler.
Oliver Pollock, doların simgesini yarattı.
Metristepe'deki 10. Yunan Tümeni'nin geri çekilmesinin ardından taarruza geçen Türk birlikleri, II. İnönü Savaşı'nı kazandı. Milli Mücadele sürecinin dönüm noktalarından biri olan bu zaferin ardından; Fransa, Ankara ile anlaşmanın yollarını aramaya başladı.
Topkapı Sarayı'nın mevcut eşyasıyla, İstanbul Asarı Atika Müzeleri Müdürlüğü'ne bağlanarak müzeye dönüştürülmesi, Bakanlar Kurulu'nca karara bağlandı.
Münih'teki darbe girişimi dolayısıyla Nazi lideri Adolf Hitler, 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
30 Ağustos'un ''Zafer Bayramı'' olarak kutlanması hak. kanun kabul edildi.
Ankara Borsası, Maliye Bakanı Fuat Ağralı tarafından açıldı.
Şehir Tiyatrosu sanatçısı Hazım Körmükçü (46) İstanbul'da öldü.
İstanbul Fındıklı'daki Güzel Sanatlar Akademisi binası yandı.
Türkiye, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ne katıldı.
BM, Kudüs'ün ikiye bölünmesi planını kabul etti.
Eski başbakanlardan Recep Peker, İstanbul'da öldü.
Migros şirketi kuruldu.
Kıbrıs'ta EOKA terör örgütü faaliyetlerine başladı.
Batı Almanya'da bilim adamları nükleer silahlar üzerine çalışmayı reddetti.
Kıbrıs'ta EOKA'cılar, İngilizlere savaş ilan etti. EOKA'nın lideri Grivas, Türkler'e de gözdağı verdi.
Nüfus planlaması hakkındaki kanun, TBMM'de kabul edildi.
Türkiye, BM Genel Sekreteri U-Thant'ın özel temsilcisi Golo Plaza'nın Kıbrıs konusundaki raporunu reddetti.
Münir Nurettin Selçuk'un Amerika'da verdiği konser, 525 televizyon kanalı tarafından naklen yayınlandı.
Cumhuriyet döneminin ilk rektörü Ord. Prof. Dr. İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Ankara'da (92) öldü.
Balıkçılar, 1 Nisan gününü Balık Bayramı ilan ettiler. Kumkapı'da 2 saat içinde halka 1,5 ton balık dağıtıldı.
Humeyni, İran'da şeriat ilan etti.
Nokta dergisi yayın hayatına başladı.
Şair Orhon Murat Arıburnu (69) öldü.
1978 yılında 7 öğrencinin ölümüyle sonuçlanan ''16 Mart katliamı'' davası yeniden açıldı.

2

1805

1891

1948

1948

1960

1965

1971

1976

1976

1987

2001


2001

Masal yazarı H. Christian Andersen doğdu.
Ünlü devlet adamı ve tiyatro sever Sadrazam Ahmet Vefik Paşa öldü. Batılı anlamda tiyatronun yerleşmesi için çalışan Ahmet Vefik Paşa, 1823 yılında doğdu. ''Tarih Felsefesi'', ''Türk Şeceresi'', ''Kısa Osmanlı Tarihi'' gibi eserleri yazdı. Moliere'den Türkçe'ye kazandırdığı ''Zor Nikah'' ve ''Zoraki Tabib'', en beğenilen eserlerindendi.
Yazar Sabahattin Âli, Bulgaristan sınırını geçmeye çalışırken, kılavuzu Ali Ertekin tarafından öldürüldü. 28 Aralık'ta tutuklanan Ertekin'in cezası indirime uğradı; aynı yıl çıkan af yasasıyla da serbest bırakıldı.
Ankara'da Opera binası, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün katıldığı törende, Adnan Saygun'un ''Kerem ile Aslı'' operasıyla perdelerini açtı.
Kayseri'ye giden CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün bulunduğu tren, valinin emriyle durduruldu. Zorlukla yoluna devam eden İnönü, Kayseri'de 50 bin kişi tarafından karşılandı.
BM Genel Sekreteri U-Thant, Türkiye'nin, Kıbrıs özel temsilcisi Golo Plaza'nın görevine son verilmesi isteğini reddetti.
Başbakan Nihat Erim, reform programını TBMM'ye sundu.
İlk Türk Turizm Kurultayı İstanbul'da toplandı.
Doğubayazıt'ta 4.8 büyüklüğündeki depremde 5 kişi öldü, 80 ev yıkıldı.
İstanbul'da yapılan ECO toplantısında, Türkiye, Pakistan ve İran uzaya ortak bir haberleşme uydusu fırlatmayı kararlaştırdı.
Yasadışı İBDA/C örgütünün elebaşı ''Salih Mirzabeyoğlu'' takma adlı Salih İzzet Erdiş, ''Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeye kalkışmak'' suçundan idam cezasına çarptırıldı.
İş adamı Ayhan Şahenk vefat etti.