Denizce Atatürk'ün nutkunu elektronik ortamda onurla paylaşıma açmıştır
Dostlarınızla paylaşırsanız seviniriz.
Büyüklere Masallar
KABAK ÇEKİRDEKLERİ
Yazar: Yıldız Kenter
İnsanın ortak kaderi doğum, ölüm ve o aradaki zaman, yaşam... Doğmak, ölmek isteğe bağlı değil... Ölmek, belki bazen.
Bize düşen, yaşamak. Koşullar ne olursa olsun yaşamak...
Ayakta kalmak...
Haydi sıyırttın, sıyırttın, hayatta kalabildin zar zor...
Uzun yaşamak, bir ayrıcalık. İyi, güzel...
Ama ayakta kalmak, kalabilmek. Ceza! Müthiş bir ceza!
İlkokuldaydım, birinci sınıfta. Hiç unutmadığım bir cezaya çarptırıldım. Karatahtanın önünde, sırtım sınıfa, yüzüm karatahtaya dönük, ders bitimine kadar kıpırdamadan ayakta durmak... Utanıyorum, midem bulanıyor. Ölmek istiyorum. Herkesten nefret ediyorum, herkes ölsün istiyorum. Sonra bir ara cebimdeki kabarıklığı hissediyorum: kabak çekirdeklerim! Bir kuruşluk kabak çekirdeği almıştım, bir tane bile yemedim. Mahmut'la (Benden bir buçuk yaş büyük ağabeyim; üçüncü sınıfa gidiyor) eve giderken yiyecektik. Evimiz taa tepede, Abidin Paşa Köşkü'nün orada.
Bahardı... Bademler açmış, tepeye giden toprak yol bomboş.
Ev yok pek. Apartman hele hiç yok. Göz alabildiğine tarla. Papatyalar, gelincikler. Haydi be sen de!.. Ne diye ölecekmişim... Mati'ciğimle güzelim dağ yolunda çekirdek yiyerek, konuşa gülüşe eve gitmek varken!
Şimdi dönüp geriye baktığımda, hep çekirdek misali umutlar peşinde ayakta kalabildiğimi görüyorum.
Öleceğimi bile bile bir çekirdek uğruna bu kadar çaba, çırpınma! Değer mi?
Birşey yap.
Met'i anımsıyorum, Sevgili Aziz Nesin'i...
İçim ısınıyor yeniden.
Kalk hadi diyorum, durma koş, birşeyler yap. Yaşa...
Dur diyorlar bir yandan da, koşma...
Yeter, dinlen artık. Koşma...
Öl artık! Ama çekirdeklerim bitmedi ki daha...
Alper Kaya'ya teşekkürlerimizle
Haftanın Çizgisi
Kazlar
Yaban kazlarının havada "V" biçiminde uçtuklarını görmüşsünüzdür... Bilim adamları kazların uçuş biçimlerini araştırmışlar ve şu sonuca varmışlar:
"V" şeklinde uçarken, her kanat çırpılışında, arkadaki kuşu kaldıran bir hava akımı yaratır. Bir öndekinin kanat çırpışının sağladığı yarar ile uçuş menzilini % 70 oranında uzatabilirler. Yani tek başına gidebilecekleri yolun en az iki katını birlikte oldukları için gidebilirler. (sivri sinek 1.saz)
Bir kaz, "V" grubundan çıktığı anda, avantajını kaybeder ve uçmakta güçlük çeker. Gönlü istemese bile "aklı" onu geri döndürür. (sivri sinek 2.saz)
Grubunun başında giden kaz hiç bir hava akımından yararlanamaz. Bu yüzden diğerlerinden daha çabuk yorulur. Yorulunca en arka, en uç, en az güç gerektiren konum onundur. Bu değişim sürekli yapıldığından her kaz grubun her noktasında yer almış olur. (sivri sinek 3.saz)
Hız yavaşladığında gerideki kuşlar, daha hızlı gitmek için öndekileri bağırarak uyarırlar... (Yaşamın notası: İlerlemek ve yol almak için bazen başkalarının uyarılarına gereksinim duyulabilir. Bundan alınmak yerine, böylesine uyarılara teşekkür edilmelidir).
Gruptaki bir kuş hastalanırsa, ya da bir avcı tarafından vurulup uçamayacak duruma gelirse; düşen kuşa yardım için gruptan iki kaz ayrılır ve korumak üzere hasta/yaralı kazın yanına giderler. Tekrar uçabilene kadar onu asla terk etmezler (ölüm hali hariç) Daha sonra kendilerine başka bir kaz grubu bulurlar. Hiç bir kaz grubu, kendilerine katılmak isteyen kazları reddetmez.
Ülkenin birindeki büyük şehirlerden birinde bir kilise, havra ve cami tesadüf birbirine nerdeyse komşu mesafesindeymiş. Zamanla papaz, haham ve hoca arkadaş olmuşlar. Üçü de kendi dinince ibadetini yaptırır, sonra bir arada vakit geçirirlermiş. Gel zaman git zaman, yaz aylarında avluda kağıt oynamaya başlamışlar. İnsan azmaya görsün, bir süre sonra bu oyunları kumara dönüşmüş... Oysa yaşadıkları ülkede kumar kesinlikle yasaaak...!
Sonunda münzevirin biri ihbar etmiş "hocaları" ve polis baskın yapıp toplamış muhteremleri. Papaz, İmam ve Haham toparlanıp oyun kağıtlarını saklayıvermişler. Komiser kendinden emin önce sorgulamış papazı:
- Sen din adamısın, yalan söylemek sana yakışmaz, söyle, kumar oynuyordunuz, değil mi?
Papaz işin nereye varacağını kestirip inkar edivermiş oracıkta...!
Komiser inanmamış getittirmiş İncil’i kiliseden:
- Öyleyse Mukaddes kitap üzerine yemin et demiş.
Papaz bir kere hayır demişken, şimdi itiraf ederse büsbütün kötü olacağını da bildiğinden. "Ne yapayım," diye düşünüp, "şimdi yalan yere yemin eder, sonra kiliseye gidip günah çıkartırım, Allah'ım da beni affeder..."
Elini kitaba basıp yemin edince, komiserin yapacak anca iki şeyi kalmış
Dönmüşhocaya:
- Bak hoca efendi, bilirim islamiyette yalan söylemek çok günahtır. İtiraf et; kumar oynuyordunuz, değil mi?
Hoca düşünmüş, "evet" dese hem papazı ele verecek, hem de kendisi güme gidecek. "Papaz bizden daha kıdemli, inkar ettiyse bir bildiği vardır. arkadaş uğruna işleyeceğim bu suçu Allahım elbet affeder" diye düşünüp kendini avutup, basmış yemini...
Sıra Haham Salamon’a gelmiiiiiş tir...
Komiser bu son kozu da kaybetmek istemediğinden.
Bütün hışmı ile:
- Söyle Haham efendi," demiş,
Sakın inkar etme, kumar oynuyordunuz, değil mi?
Haham ellerini teslim olurcasına kaldırmış...
- iyi da komiser bey..... kiminle?
Cem İşmen'e teşekkürlerimizle
Püf Noktası
TÜRK DİL KURUMUNDAN
formen : İngilizce formen (foreman) sözü "
1. Bir iş yerinde çalışan ustaların başı olan ve onları denetleyen kimse,
2. İşçilerin düzenli ve verimli çalışmasını sağlayan ve işçiler üzerinde otoritesi olan işçi." anlamlarını taşımaktadır. Sözün ilk anlamı için dilimizde ustabaşı karşılığı bulunmaktadır.
kefaret: isim, din b. (kefa:ret) Arapça keffaret
1. Bir günahı Tanrı'ya bağışlatmak umuduyla verilen sadaka veya tutulan oruç. 2. Diyet: "Onu sevmek bile hayatımın kefareti oluyor."- A. Gündüz. (bir şeyin) kefaretini ödemek cezasını çekmek: "Bunu yapan günün birinde er geç bu günahın kefaretini ödeyecektir."- H. Taner
leasing : İngilizce bu söz "Bir taşınır veya taşınmazın kullanım hakkının bir kuruluş tarafından belli bir süre içinde ve belli bir kira karşılığında kiracıya verilmesi." anlamını taşımaktadır. Bu söz için dilimizde kiralama karşılığı bulunmaktadır.
nodül : İngilizce nodül (nodule) sözü tıp alanında "ufak düğüm" anlamında kullanılmaktadır. Bu yabancı söz yerine dilimizde düğümcük karşılığı bulunmaktadır.
Türk Dil Kurumu
Atatürk Bulvarı, 217 Kavaklıdere / ANKARA
Tel: 0312 428 6100 Belgegeçer (Faks) : 0312 428 5288
Genel Ağ (İnternet) http://tdk.org.tr
1548- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu, Halep'e girdi.
1812- Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu, büyük kayba uğrayarak Rusya topraklarını terk etmek zorunda kaldı.
1926- Türkiye'nin ilk şeker fabrikası, Alpullu'da faaliyete geçti.
1934- Atatürk'ün önerisiyle İsmet Paşa'ya, ''İnönü'' soyadı verildi.
1934- Lakap ve unvanlar kaldırıldı. Kanunla ''Ağa, hacı, hafız, hoca, molla, efendi, bey, beyefendi, paşa, hanım, hanımefendi, hazretleri'' gibi lakap ve unvanlar
kaldırılıyor; bütün yurttaşlar, kadın erkek, ''kanun karşısında ve resmi belgelerde yalnız adlarıyla anılır'' deniliyordu.
1935- Afyon-Isparta demiryolu açıldı.
1936- Tiyatro sanatçısı Mari Felekyan (Toto Karaca'nın annesi) öldü.
1943- Tosya ve Ladik'te 7,2 büyüklüğündeki depremde 2 bin 824 kişi öldü.
1947- Eski Milli Eğitim bakanlarından, köy enstitülerinin başlangıcı sayılan okulları kuran Saffet Arıkan öldü.
1954- Kapalıçarşı'daki yangında 1394 dükkan harap oldu. Çarşı yanındaki 3 han ve birkaç bina büyük hasar gördü.
1986- Eski Dışişleri bakanlarından Prof. Dr. Gündüz Ökçün öldü.
1993- Almanya, PKK'yı terör örgütü ilan ederek, bütün yan kuruluşlarıyla birlikte kapattı.
1996- Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Susurluk kazasından söz ederken, ''Devlet uğruna kurşun atan da yiyen de şereflidir'' dedi.
27
1526- Kanuni Sultan Süleyman, Avusturya seferine çıktı.
1780- Divan Edebiyatının kadın şairi Fitnat Hanım İstanbul'da öldü.
1895- Fransız romancı Alexandre Dumas (71) öldü.
1919- Bulgaristan, Müttefikler ile barış anlaşması imzaladı.
1942- Alman orduları, Toulon Limanı'na girerken; buradaki Fransız donanması kendini yok etti.
1947- İstanbul İnönü Stadyumu açıldı.
1950- Kore'de Kunuri Savaşı başladı.
1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, üçüncü kez Ankara'ya gelerek Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile görüştükten sonra Türkiye'nin yeni önerilerini götürdü. Yunan cuntasından kesin cevabını vermesi istendi.
1970- İstanbul Kültür Sarayı (şimdi AKM) yandı.
1976- CHP, Sosyalist Enternasyonale üye olacağını açıkladı.
1994- Bestekar, edebiyatçı, gazeteci-yazar ve 1983-1987 arasında Halkçı Parti'den milletvekili olan Rüştü Şardağ öldü.
1995- Türk müziği sanatçısı Abdullah Yüce kalp krizi sonucu öldü.
1995- Çevirmen, araştırmacı, denemeci ve tiyatro yazarı Aziz Çalışlar öldü.
1996- Diyarbakır, Bingöl, Tunceli, Bitlis, Hakkari, Mardin ve Siirt'in kırsal kesimlerinde sürdürülen operasyonlarda 52 terörist öldürüldü, 5 terörist sağ
yakalandı. Çatışmalarda, 7 güvenlik görevlisi şehit oldu.
2005- Yönetmen Uğur Yücel'in filmi Yazı-Tura, 54.Uluslararası Mannheim Heidelberg Film Festivali'nde Uluslararası Film Eleştiri Ödülü'nü kazandı
28
1912- Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti.
1920- Mehmet Akif (Ersoy) ve Eşref Edip ''Sebilü'r-Reşad'' dergisini Kastamonu'da çıkarmaya başladılar.
1924- Futbolda ilk Fenerbahçe-Beşiktaş maçında Fenerbahçe, rakibini 2-0 yendi.
1928- İlk kadın avukat Beyhan Hanım, İstanbul I. Ticaret Mahkemesinde bir kadını savundu.
1934- Hakimiyeti Milliye gazetesi ''Ulus'' adıyla çıkmaya başladı.
1935- Bursa'da Merinos Fabrikası ile Gemlik'te Suni İpek Fabrikasının temel
atıldı.
1936- Ereğli Kömür Şirketinin hükümetçe satın alınmasına dair Ankara'da sözleşme imzalandı.
1938- Atatürk'ün vasiyetnamesi açıldı. Atatürk, vasiyetinde; parasının nemasından yakınlarına, manevi evlatlarına aylık, İnönü'nün çocuklarına yükseköğrenim ödeneği bağlanması koşuluyla parasını ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye bıraktı. Nemadan kalacak miktarın her yıl Türk Dil ve Tarih kurumlarınca
paylaşılmasını istedi.
1940- II. Dünya Savaşı ortamında 500 kilogramdan fazla tahıl stoklarına Ticaret Bakanlığınca el konulması kararlaştırıldı.
1943- Churchill, Stalin ve Roosevelt, Tahran'da bir araya geldi.
1951- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de
yürürlüğe girdi.
1961- Fenerbahçe'nin milli futbolcusu Can Bartu İtalya'nın Fiorentina takımına transfer oldu. Bartu, 11 Temmuzda Lazio takımıyla anlaşmış; ancak Bartu'nun askerliği nedeniyle bu transfer gerçekleşememişti.
1967- NATO Genel Sekreteri Brosio, Ankara'da Dışişleri Bakanı İhsan Sabri
Çağlayangil ile görüştü ve Atina'ya geçti. Türk jetleri Kıbrıs üzerinde uyarı
uçuşları yaptı.
1979- Vatikan Devlet Başkanı Papa II. Jean Paul resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi
1995- Yahudi asıllı iş adamı Nesim Malki Bursa'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.
1998- Hakkari'nin Çukurca ilçesi yakınında bir askeri helikopter, teröristlerin açtığı ateşte pilotun vurulması sonucu düştü. 16 asker şehit oldu.
2002- Abdullah Gül başkanlığında kurulan 58. Hükümet, 170 ret oyuna karşı 346 kabul oyuyla güvenoyu aldı.
2002- Türk şiirinin büyük ustalarından Melih Cevdet Anday İstanbul'da vefat etti. ''Garip'' şiir akımının yaşayan son üyesi Anday, (87).
2002- Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Bülent Tanör İstanbul'da öldü.
2005- Türk okurlarının ''Ters Akıyordu Volga'' adlı kitabıyla beğenisini kazanan yazar Hatice Alptekin öldü
29
1846- Türk müziği bestecisi Hammammizade İsmail Dede Efendi öldü.
1932- Jön Türk hareketinin önderlerinden düşünür Abdullah Cevdet öldü.
1935- İstanbul'da Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası açıldı.
1936- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Devrim Tarihi dersleri başladı.
1937- Hatay'da bağımsız rejim yürürlüğe girdi.
1958- Besteci Necip Celal Antel İstanbul'da öldü.
1967- Yunanistan, Türkiye'nin koşullarını kabul edince bunalım giderildi.
1978- ''Halkın Tapınağı'' adlı tarikata üye 913 kişi Guyana ormanlarındaki merkezlerinde zehir içerek topluca intihar etti.
1982- Aktör Cary Grant öldü.
30
1900- Yazar Oscar Wilde Paris'te bir otel odasında, duvar kağıdına ''birimiz gitmeli'' diye yazarak intihar etti.
1909- Osmanlı tarihiyle ilgili bilimsel çalışmalar yapmak amacıyla Tarihi Osmani Encümeni kuruldu.
1910- ''Yorgun Savaşçı'', ''Devlet Ana'' romanlarının yazarı Kemal Tahir, İstanbul'da dünyaya geldi.
1919- Fransa'daki seçimlerde kadınlara ilk kez oy hakkı tanındı.
1925- Tekke ve zaviyelerin kapatılmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1925- Salahiyetsiz sarık ve ruhani kıyafet taşıyanların cezalandırılmasına ilişkin kanun çıktı.
1925- TBMM kürsüsünün arkasındaki duvara ''Hakimiyet Milletindir'' yazılı levha asıldı.
1929- Gazi Mustafa Kemal, Alman tarihçi Emil Ludwig'i Çankaya'da kabul etti.
1930- Paris'teki bir film şirketinin düzenlediği uluslararası ses yarışmasının Türkiye bölümü, Cumhuriyet gazetesince gerçekleştirildi. Yarışmaya katılan 38 kişiden Hudadat Şakir Hanım, 20 Jüri üyesinden 16'sının oyuyla ''Türkiye Ses Kraliçesi'' seçildi.
1952- ABD ilk hidrojen bombasını Eniwetok Adası'nda patlattı.
1971- İdamla yargılanan Mahir Çayan ve arkadaşları, İstanbul Askeri Cezaevinden tünel kazarak kaçtı.
1973- Anadolu, Çukurova ve Dicle üniversiteleri kuruldu.
1990- Zonguldak'ta 43 bin maden işçisi greve başladı.
1997- Genel Nüfus Tespiti ve Seçmen Yazımı gerçekleştirildi. Türkiye'nin nüfusu 62 milyon 865 bin 574 olarak belirlendi.
Aralık
1
1402- Timur, 57 yıldır Rodos şövalyelerinin hüküm sürdüğü İzmir'i kuşattı.
1928- Yeni Türk harflerinin kullanımı yürürlüğe girdi.Gazeteler, mecmualar, levha, tabela ve ilanlar yeni harflerle basılmaya başladı.
1928- II. İktisat Şurası toplandı.
1928- Osmanlı borçlarının tasfiyesine ilişkin anlaşma TBMM'de onaylandı.
1935- ABD'li aktör, yazar ve yönetmen Woody Allen (Allen Stewart Konigsberg) doğdu.
1940- II. Dünya Savaşı dolayısıyla Türkiye'de geceleri karartma uygulaması başladı.
1943- Roosevelt, Churchill ve Stalin'in katıldığı Tahran Konferansı sona erdi.
1950- Türk askerleri, Kore'de Kunuri Zaferi'ni kazandı.
1954- Gazeteci Hüseyin Cahit Yalçın cezaevine girdi.
1964- Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık kurulmasını öngören, 12 Eylül 1963'te imzalanan Ankara Antlaşması yürürlüğe girdi.
1965- Ereğli'de grizu patlamasında 9 işçi öldü.
1968- Şarkıcı, oyuncu Dario Moreno (47) İstanbul'da öldü.
1980- Turgut Özal, Başbakanlık Müsteşarlığına atandı.
1980- Sanat dergisi ''Gösteri'' yayımlanmaya başladı.
1986- Yazar Demir Özlü, hakkında açılan davaya katılmadığı gerekçesiyle vatandaşlıktan çıkarıldı.
1989- Doğu Almanya Parlamentosu, komünist partiyi iptal etti.
1994- Tango şarkıcısı Şecaattin Tanyerli öldü.
2004- Yargıtay Başkanı Eraslan Özkaya, yaş haddinden emekliye ayrıldı.
2
1804- Napolyon Bonapart, Paris'te Papa'nın elinden taç giyerek Fransa İmparatoru oldu.
1873- Türkiye'nin ilk borsası sayılan ''Dersaadet Tahvilat Borsası'' açıldı.
1888- Vatan şairi Namık Kemal (48) Sakız Adası'nda öldü.
1901- King Camp Gillette tarafından jiletin patenti alındı.
1909- Leo Baekland ilk yapay plastik ''Bakalit''in patentini aldı.
1909- Fransız Baron Cathers, Osmanlı'daki ilk uçak gösterisini yaptı. Uçak, Şişli Hürriyeti Ebediye tepesinden Bulgar Hastanesi'ne indi.
1914- Avusturya, Belgrad'ı işgal etti.
1918- Ermenistan, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti.
1920- Gümrü Antlaşması ile Kars Ermenistan'dan alındı.
1928- Celal Sahir (Erozan) Bey'in hazırladığı İmla Lügati yayımlandı.
1961- Küba lideri Fidel Castro, kendisini Küba'yı komünizme taşıyacak bir Marksist Leninist olarak deklare etti.
1963- Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzon'da açıldı.
1963- Türkiye'nin ilk koalisyon hükümetinin başkanı İsmet İnönü, 24 yıl sonra ilk kez üstlendiği başbakanlık görevinden istifa etti.
1982- Dr. Robert K. Jarvik tarafından geliştirilen ilk yapay kalp, Barney Clark adlı hastaya takıldı.
1988- Benazir Butto, Pakistan Başbakanı olarak yemin etti.
1993- Eğitimci Fikret Madaralı öldü.
1993- Kolombiyalı uyuşturucu imparatoru Pablo Escobar, Meddelin'de güvenlik güçlerince öldürüldü.
1995- Sendikacı, yazar, siyaset adamı Kemal Sülker öldü.
2003- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kayıp trilyon davasında kapatılan RP'nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a ''özel belgede sahtecilik'' suçundan verilen 2 yıl 4 ay hapis cezasını oy birliğiyle onadı.
2003- Türkiye'nin gazete ve dergi dağıtımında ilk isimlerinden Fazıl Ünverdi, (87) İstanbul'da öldü
Murat Dikmen'e teşekkürlerimizle
Haftalık Hava Tahmini
Istanbul Pazartesi Salı Çarşamba
Saat
knot
Yön
oC
UV
mm/3sa
Perşembe Cuma Cumartesi
Saat
knot
Yön
oC
UV
mm/3sa
UV.. Ultra-Viole katsayısı 0=Güneşli 100=Çok bulutlu
mm/3sa = 3 saateki yağmur miktarı
