| |
Sahip Akosman'ın derlemiş olduğu
"Merak Ettiğim Konularla İlgili Sorular ve Bulabildiğim Yanıtları"
isimli iki ciltlik eserinden birinci cildi maalesef tükenmiştir. Bu köşede, özellikle birinci cildinden örnekler vererek hem keyifli bir birlikteliği, hem de tatlı bir baskı oluşturarak kitabın tekrar basımını amaçladık.
Kitapların başındaki alfabetik dizin, merak edilenin bulunabilmesi için büyük kolaylık.
Örnekleri zamana yayılı biçimde aktaracağımızdan, yayınlanma tarihini belirterek izleyenlere kolaylık sağlayacağımızı düşündük.
Denizce
25.01.2002
| 21.12.2004 |
"Kallavi bir kahve isterim" dendiğinde, "Kallavi" kelimesi neyi ifade ediyor?
"Kallavi bir kahve", büyücek bir fincan içinde servis yapılan kahvedir. Kallavi, eskiden vezirlerin başlarına giydikleri, koni biçimindeki, oldukça uzun kavuğun adıymış. Bu nedenle, günümüzde "kallavi bir kahve", hacmi büyücek olan bir fincanda servis yapılması istenilen kahve, veya hacmi büyük olması istenilen bir başka nesne için söylenir.
|
|
İstanbul'u çepe çevre dolanan surların kaç kapısı vardı? Kaçının adını biliyorsunuz?
Surların 46 kapısı vardı Bu kapılar;
Kara tarafındaki 12 kapı,
Yıldızlı-kapı (imparatorların kente girdikleri kapı),
Yedikule kapısı,
Belgrat kapısı,
Silivri kapı,
Sığma kapısı,
Mevlevihane kapısı,
Topkapı (karşısına Fatih'in büyük topunu koyduğu),
Sulukule kapısı,
Edirnekapı,
Konstantin kapısı,
Eğrikapı ve
Ayvansaray kapısı.
Haliç surlarındaki 13 kapı,
Balat kapısı,
Fener kapısı,
Petri kapısı,
Yenikapı,
Aiya kapısı,
Yeni Aya kapısı,
Cibali kapısı,
Unkapanı kapısı,
Ayazma kapısı,
Odun kapısı,
Zindan kapı,
Balıkpazarı kapısı,
Yenicami kapısı.
Sarayburnu ve Topkapı Çevresindeki 13 kapı,
Kireççibaşı kapısı,
Yalıkapı,
Topkapı (Galata kulesinden Ojeni kulesine zincir çekilen yer),
Uğrakkapı,
Balıkhane kapısı,
Ahırkapı,
Beyazıt kapısı,
Bab-ı Hümayun*,
Servikapı,
Sultan İbrahim kapısı,
Sokollu Mehmet Paşa kapısı,
Sultan Süleyman kapısı,
Demirkapı.
Deniz surlarında 8 kapı,
Içahırkapı,
Dışahırkapı,
Çatladıkapı,
Langa kapısı,
Davutpaşa kapısı,
Samatya kapısı,
Narlıkapı.
Günümüzde, bu kapılardan ancak birkaç tanesi hala kapı görünümünü muhafaza etmektedir.
* Bab = kapı, Hümayun = kutlu, kutsal, padişaha ait.
|
|
Siyah havyar, hangi balığın yumurtasından yapılır?
Siyah havyar, mersin balığının (Sturgeon) yumurtasıdır. Balık, yumurtlama mevsiminde yakalanır ve balığa zarar verilmeden karnı sıkılarak yumurtaları boşaltılır. Yumurtalar ince bir elekten geçirilerek büyüklüklerine göre gruplanır. Daha sonra bol suda yıkanıp temizlenir ve %4-6 oranında tuzlanır. İran'da tuzlanırken, tuza boraks da katılır.
Kalitesi iyi olan havyar cinsleri, Rusça "hafifçe tuzlanmış" anlamına gelen malassol sınıfındaki havyardır. Bu havyar, Hazer Denizi'nde yaşayan Mersin balığının Beluga, Asietra ve Sevruga diye bilinen üç türünden elde edilir.
Havyarın sınıflandırılması, yumurtaların büyüklüğüne ve biçimine göre yapılır. Adları da, yumurtaların elde edildiği mersin balığı türüne göre konur.
Mersin morinasından (huso huso) elde edilen çok iri taneli havyar olan beluga, siyah ya da gri renklidir ve en makbulüdür.
Dikkat edin, alabalığının yumurtaları mersin balığı yumurtasını andırdığı için, mürekkep balığı boyasıyla boyanarak tıpkı halis havyara benzetilip piyasaya sürülmektedir.
Dişi mersin balığının yumurtası olan havyar bol protein, yağ, B12, B6, B2, PP, C, A vitaminleri ile birçok madeni tuzları da ihtiva ettiğinden besin değeri çok yüksek bir gıdadır ve 50 gramında 1400 kilokalori vardır.
Dünyada tüketilen gerçek havyarın tümü eski Sovyet Cumhuriyetleri ve İran'da, Hazar denizi ile Karadeniz'de yakalanan balıkların yumurtasından üretilir. Taze havyar, 0 ile 7 C derecede saklanır.
Balık yumurtası olarak bilinen ve tuzlandıktan ve kurutulduktan sonra hava alıp okside olmaması için üzeri balmumu ile kaplanan yumurta ise, hızlı büyüyen ve boyu bir metreyi de aşabilen, Karadenizde de yaşayan Has Kefal'ın (Mugil Cephalus) yumurtasıdır. O da havyar gibi çok lezzetlidir ama maalesef onun da, hem kalorisi hem de kolesterolü boldur.
|
|
|
