Sevgili Dostlarım, 

Bu defaki yazımda, bir  bilgisayar ve gps'e  sahip olmakla beraber, işin temelinde  bir  "Chartplotter"a ihtiyaç duyan, veya hobi amacı ile zevkli bir  program arayan siz denizsever arkadaşlarıma, amatör bir "Chartplotter"ı  birlikte nasıl yapabileceğimizi anlatmak istiyorum. 

Burada  öncelikle dikkat edeceğimiz ilk  husus gps- bilgisayar bağlantısını yapmamıza olanak tanıyacak uygun bir iletişim kablosunun temin edilmesidir. 

Bilgisayarımız ve gps'imiz hazır ise, gps-bilgisayar arasındaki gerekli bağlantıyı yapıyoruz. 

Şimdi bilgisayarımıza ücretsiz bir "Chartplotter" programı yükleyeceğiz.

İnternet'e bağlanıyor ve www.gpstm.com sitesinden ücretsiz olarak kullanıma sunulan yaklaşık 5.7 megabyte  büyüklüğündeki "TRACKMAKER Version 11.8" dosyasını bilgisayarımıza indiriyoruz. Bu benim daha önce bilgisayarıma yüklemiş bulunduğum  11.7 versiyonunun daha yeni bir versiyonu. 

Trackmaker programından biraz bahsetmemiz gerekirse, bu program Brezilyalı İnşaat Mühendisi Odillon Ferraria tarafından geliştirilmiş. Programın internetten indirdiğimiz ücretsiz versiyonu  yanında Profesyonel bir versiyonunun da bulunduğu anlaşılmakta. Program sayısal dd.ddddd formatında, enlem ve boylam koordinatlarını temel alan bir ekrana sahip.

Programın  map datum'u WGS 84. Dolayısı ile bu programı kullanırken gps‘imizin map datumunu, WGS 84 ‘e ayarlamayı unutmamalıyız. 

Program, gps'imiz içindeki mevcut waypoint'lerimizi hangi koordinat sisteminde kayıtlı olursa olsun (örn.deg/min.mm-deg/min.mmm-deg/min/sec.)  kendi ekranına  otomatik olarak dd.dddd formatına çevirerek aktarıyor ve koordinat grid'i üzerine markalıyor.

Programa sadece waypointlerimiz değil, gps'imiz içerisindeki tüm  rotalarımız, arka izlerimiz, vs de aktarılabiliyor. Ekrana aktarılan bu noktalar  bilahare üzerlerine tıklanarak   edit edilebiliyor, değiştirilebiliyor. Ancak programın ana  ekranı ilk açılışta çok geniş bir alanı kapsadığından Türkiye koordinatları sağ üste yakın bir bölgede ve küçük-sıkışık çıkıyor. Büyüteç butonunun gerektiği sayıda tıklanarak izlenmesi daha uygun. 

Bana göre programın en güzel ve kolaylık getiren özelliklerinden birisi de kalem butonuna tıklayıp, kalemi istediğimiz noktaya sürüklemek ve tıkladığımız noktada ekran üzerinde  bir waypoint yaratabilmek. Ancak kalemi sürüklediğimiz noktanın koordinatlarını takip  edebilmemiz için ekran üstündeki altitude-latitude butonunu aktive etmemiz gerekiyor. Tabii ki noktamızı da  dd.dddd formatında gördüğümüz için, bu formatın, alıştığımız derece, dakika, sn formatı ile ilişkisini de bilmemiz gerekiyor. Bunun için, örneğin derece, dakika virgül ondalık dakika formatındaki bir noktamızın(mesela bir kitaptan aldığınız bir waypoint)  dd.dddd formatında neye tekabül ettiğini bulabilmemiz için dakika ve dakika ondalığını 60 a bölerek ondalık saate (dereceye) çevirmemiz, çıkan ondalığı da derecenin ondalık küsüratı olarak eklememiz gerekiyor. 

Örnek; 38 derece 29, 12 dak formatındaki bir noktamız   dd.ddddd formatında   38 nokta 29.12/60 dereceye yani 38.485333333 ye tekabül etmekte.. 

Dolayısı ile kalemin koordinatlarını, kalemi gezdirerek takip ediyor ve kalemimiz istediğimiz noktaya gelince tıklayarak, yeni waypoint'imizi yaratıyoruz.. Kalemden çıkıp, snap düğmesi aktif iken işaretlediğimiz waypoint'in üzerine  gider ve sağ klik yaparsak, yarattığımız waypoint'e ait tüm bilgileri görebiliyor, değiştirebiliyor, noktamıza isim verebiliyoruz. 

Şimdi istersek yarattığımız bu noktayı gps imize geri yükleyebiliriz. Ben programın bu özelliğininden faydalanarak kitaplardan edindiğim waypoint noktalarını elle gps'ime tek tek girme zahmetinden kurtuldum. Yarattığımız waypoint'i  gps'imize yüklemek için yapacaklarımız; kalem(pencil tool) işaretinin yanındaki butonu (snap) aktive etmek, yüklemek istediğimiz waypoint'in üzerine tıklayarak onu kutu içine almak, yukarıdaki  interphase butonuna giderek gps markanızı seçmek, çıkan ekranda "product ıd" butonuna basarak, programın gps' i tanımasını sağlamak, gps tanınıp butonlar aktif olunca   gps' e geri yükle butonuna (send to gps) basmak, bilahare  üstündeki  waypoints butonuna basmaktır. Kutu içindeki waypoint gps imize yüklenecektir. Burada dikkat etmemiz gereken, ekrandaki tüm waypointler değilde  sadece  seçilmiş waypoint (veya waypointleri) yüklemekse, bunu ekrandaki waypoint(ler) üzerine tıklamak, kutu içlerine girdiklerini görmek, kaç adet seçti isek o kadar sayının açılan ekranda seçilmiş adet  (selected..waypoints..0000 adet) olarak görmek ve bundan emin olmaktır. Eğer seçilme yapılmadan bir yükelme yapılırsa veya seçme yapmadan "send to gps" bilinçsizce basılarak yüklenmeye çalışılırsa ekrandaki  tüm noktalar mükerrer olarak gps inize, veya programın database'ine yüklenebilir. Dolayısı ile tavsiyem, gps'inizdeki o an mevcut tüm bilgileri bir kere programa yükledikten sonra, (gps'inize  sonradan yeni ilave ettiğiniz bir noktayı da aktarayım diye ) gps'inizden programa  tekrar yükleme yapmayın. Denerken ben  yaptım ve maalesef  tüm noktalar aynen ikinci defa program database'ine  mükerrer  yüklendi ve mükerrerleri  silemediğim için, programda yeni bir sayfa açarak çalışmak zorunda kaldım. Özet olarak;

Gps'inizin içindekileri bir kere programa yükledikten sonra, yeni noktaları sadece program kalemi ile yaratarak programa işleyiniz ve yine isterseniz bu yeni noktanızı gps'inize geri göndererek kaydediniz. Gps'inize yeni yüklediğiniz noktayı çalıştığınız sayfaya tekrar yollamayınız. Programda yeni bir sayfa açıp, tüm içindekileri toptan gönderiniz... Sizler ve ben daha da ustalaştıkça yeni  bir sürü özelliğini birlikte keşfedeceğimizden eminim. 

Şimdi geldik asıl noktaya, şu ana kadar ekranımız enlem boylam karolajına sahip boş bir ekrandı. Programın iyi yanı da  bu karolaja jpg, gif gibi formatlardaki bir resmi, bir haritayı koyabilmak. Bunu yapmak için yukarıdaki harıta işaretli (insert map image )butonunu tıklayacak ve bilgisayarımızdan bu formatta dosyalamış bir harita veya resmi çağıracağız. Haritamızı veya resmimizi kaydettikten sonra   bunu  ekran üzerinde markalanmış  waypoint noktalarımızla çakışır hale getirmemiz gerekiyor. Burada tavsiyem resmi veya haritamızı büyük boyutta yüklemek, indirmek veya kaydetmektir. Çünkü program yüklenen haritayı resim-raster halinde görüyor, büyütmelerde detay kaybı yüksek.. 

Haritamızı yükledikten sonra m- işaretli (map adjust tool) butonunu aktive ediyoruz. Çıkan hareketli nişangahı harita üzerinde lokasyonunu en iyi bildiğimizden  emin olduğumuz bir noktaya getiriyor ve tıklıyoruz, ve  çıkan noktaya waypoint  bilgi ekranından seçtiğimiz  uygun waypoint'imizi atıyoruz. Ancak ayarı tamamlamamız için ikinci bir noktayı daha seçmemiz gerekiyor. Harita üzerinde ikinci bildik bir noktayı da  markalıyoruz ve o noktaya da ikinci kayıtlı waypoint'imizi atıyoruz. Harita birden seçim hassasiyetimize bağlı olarak, oran değiştirerek ekrana oturuyor. Harita üzerine bildik noktayı ne kadar iyi nişanlayabilirsek, haritamız waypoint'lerimize o kadar iyi oturuyor. Seçtiğimiz iki waypoint iyi oturtulmuşsa, tümdiğer waypoint'lerimizde doğru yerlere oturuyor. Uygunsuz bir atama halinde yeni bir atama deneyebiliyor, haritayı yok etmek istiyorsak, sağ klik "remove image" yapabiliyoruz 

Haritalarımızı kendimiz tarayarak elde edebilir, internetten indirebilir veya  yine çok başarılı bir YERLİ  SİTEMİZDEN indirebiliriz. Yerli sitemizin adresi gps.artuz.com. Gerçi kendilerinden bir izin almadım ancak, siteleri üye olmak şartı herkese açık olduğu için adreslerini burada açıklamakta bir mahzur görmedim. Şu ana kadar hazırlanmış en iyi, en büyük sayısal Türkiye haritası bu sitede kullanıma sunuluyor. Sitelerinde bu kapsamda bir çalışmaya imza atan, katkı koyan tüm kardeşlerimi candan tebrik ederim.

Onlarca resmi kuruluş sitemiz de dahil olmak üzere  bir çok sitede Türkiye haritası aradım, inanın ki  doğru dürüst bir tane dahi bulamadım..Sağolsunlar, bu arkadaşlar ülkemiz için ciddi bir bilgi  üretmiş ve bunu da topluma sunma başarısını göstermişler. Harita çok hassas, çok büyük ve enlem boylam karolajlı. 

Dolayısı ile gps.artuz.com'a üye olup ve haritayı indirebilirsiniz. Ben büyütülmüş parçalar halinde kıyılarımızı indirdim ve parça parça  programa insert ettim. Zevkle, tekrar tekrar uğraştım ve indirdiğim harita parçalarını nispeten iyi oturttum. Hemen hemen bütün waypointlerim yerli yerine oturdu. Harita segmentleri iyi oturmadan dolayı konturları belli olmaksızın kaynaştı, nerede ise tek harita haline geldi. Ayrıca harita parçalarını büyütülmüş mikyaslarda  indirdiğim için büyütmelerde detay kaybı yaşamadım. 

Meydana getirdiğim bu amatör chartploter'imden denizde kullandığım profesyonel raster elektronik harita olanağıma  ek olarak, aşağıdaki faydaları gördüm. 

Tüm gps bilgilerim ve waypointlerim ekrana döküldüğünen, gps' im içine daha  önce elle girdiğim bazı waypoint'lerde rakam hatası yaptığımı, noktaların harita üzerinde aykırı yerlerde çıkmaları üzerine  tesbit edebildim ve düzelttim. 

Son yıllarda kitaplardan aldığım waypoint  değerlerini  gps ‘ime elle girmeye üşenmeye başladığımdan, bir çok yeni noktayı kolayca  trackmaker'de yaratıp gps'ime attım. 

Denizde kullandığım  profesyonel elektronik harita(raster)-laptop kombinasyonumun aksine, gps' im içinde var olan tüm noktalarımı trackmaker sayesinde  bir harita üzerinde markalanmış olarak, üstelik üzerlerine tıklayarak tüm bilgilere de ulaşmak üzere görebiliyorum. 

İnanıyorum ki boş vakitlerinizde uğraştığımız takdirde, burada kısıtlı olarak anlatabildiğimin  üzerinde ilave özelliklerine ulaşabilecek, bir çok faydasını birlikte keşfedebileceğiz. 

Şu sıkıntılı  ve geçmek bilmeyen kış günlerinde hoşça vakit geçirebilmeniz, oynamanız, belki de denizde kullanabilmeniz dileği ile..

Kolay gelsin, 

                                                                 Sevgi ve Saygılarımla
                                                                      Yusuf Köprülü

                                                                              
                                                                                                                            18.04.2003