Güvenlik / Sağlık  

 Alternatif Tıp                                                                                  Dr. Nedim İnce

“Alternatif  Tıp” deyimini son zamanlarda sık duymaktayız. Bu deyimi kullanan ve buna uygun davrandığını ileri süren insanlar, alternatif tıbbı, günümüzdeki bilimsel tıp uygulamasının dışında kalan tıp biçimİ olarak tanımlamaktadırlar.

Öncelikle deyimin oluşturuluşu bilimsel tıp uygulamalarının toplumda oluşturduğu güven ve kabulden yararlanma düşüncesine dayanmış gibi duruyor. Bilimsel tıp yetmiyor işe yaramıyor ise bunun alternatifi yine tıp olmaz başka bir şey olur düşüncesi yanlış olmaz. Alternatif tıp deyimi daha başlangıçta sakat doğmuş oluyor, yadsıdığı, yetersiz kaldığı savındaki bilimsel tıbbın saygınlığından yararlanarak kendine yer bulmaya çalışıyor.

Sınama-yanılma yöntemine dayanan, folklorik ve dinsel kökenlerden gelen alternatif tıp deyimine dayalı yapılan uygulamalar çok çeşitlilik göstermektedir.  Ayurveda, Bitkisel tıp, Homeopati, Naturopati, Şifacılık gibi bütünüyle tıp sistemi olma iddiasında olanlar olduğu gibi, Akapunktur, Biofeedbeck, Hidroterapi, Hipnoz, Osteopati gibi belirli hastalıklara yönelenleri de  vardır. Yardımcı tedavi yöntemleri oldukları savlanan Masaj, Müzikle tedavi ve Renk tedavisi ise alternatif tıp deyimi kapsamındaki diğer uygulamalardır.

Alternatif tıp deyimini kullanan uygulamaların bazı ortak özellikleri vardır: Bilimsel tıbbın yetersiz ve etkisiz olduğu, umutsuzluğun; yakıldığı söylenen küçük bir ümit ışığına insanların gözü kara yöneldiği durumlarda ortaya çıkar ve  etkili olduğu ileri sürülür. Deney ve kanıtlama yöntemlerine gelemez,  kendilerini bilimsel yöntemlerle sınırlandırmaz. Mistik özelliklere sahiptir, mucize yarattığını ileri sürer. Bilimsel yöntemlerden korunmak için uygulamalar gizemciliğe sığınır.

Son zamanlarda da bu alanda artan rant, kurumlaşma ve yaygınlaşma çabalarına yol açmıştır. Alternatif tıp deyimi çerçevesindeki  uygulamalarda bulunan insanların büyük bir çoğunluğu tıp eğitimi almamış, sistemli tıp bilgilerinden büyük oranda habersizdir.

Ülkemizdeki uygulamaların çoğu halk tıbbına dayanmaktadır. İnsanlar çaresiz kaldığında bu uygulamalara başvurmaktadır.

Araştırmalar sağlık hizmetlerine ulaşmada zorlukların, sağlık sistemindeki yetersizliklerin alternatif tıp deyimi çerçevesindeki uygulamaları yaygınlaştırdığını ve bunda medyanın da önemli bir payı olduğunu göstermektedir. Son zamanlarda sağlık sistemimizdeki sıkıntılar ve medyanın yayın anlayışı, alternatif tıp deyimi kapsamındaki uygulamaları arttıracağını  akla getirmektedir.

Alternatif tıp deyimi çerçevesindeki uygulamalar insanlara iki şekilde zarar verebilmektedir. Birincisi doğrudan zarar vermedir. Sistemli tıbbi bilgiden yoksun kişilerin uygulamaları kişiyi daha da zor duruma sokabilir. Sakat kalmasına, ölmesine neden olabilir. İkincisi dolaylı zarar vermedir ki sonuçta kişi yine sıkıntı yaşar. Bilimsel tıbbın tedavi edebileceği bir hastalık, alternatif tıp uygulamaları sırasında kaybedilen zaman nedeniyle daha da ilerleyerek sağaltılma şansını kaybedebilir.

Alternatif tıp deyimi içeriğindeki uygulamalar yaygınlaştıkça ve gelir kapısı olma özelliği arttıkça tıp doktorlarından bazıları da bu alana yönelmeye başlamışlardır. Gerek bu alanın yaygınlaşması, gerekse bazı tıp doktorlarının alana ilgisi, bilimsel tıbbın da harekete geçmesine neden olmuş, bilimsel tıbba yardımcı yöntemler bilimin ışığında saptanmaya başlamıştır.

Alternatif tıp deyimi kapsamındaki uygulamaların büyük bir çoğunluğu bilimsellikten uzak, yarardan çok zarar verme potansiyeline sahip ve umutsuzluktan beslenen uygulamalardır. Bilimsel tıbba yardımcı uygulamalar, bilimsel tıp çerçevesinde yapıldığı zaman beklenen yarar daha fazla olacak, en azından zarar verme riski en alt düzeyde kalacaktır. Alternatif tıp kapsamındaki bir uygulamaya başvurulduğunda bilimsel tıp ile ilişkisini göz önünde bulundurulmasını önermek, bilimsel bir zorunluluk gibi durmaktadır.

Dr. Nedim İnce'ye teşekkürlerimizle

Denizce

22.08.2006