Gezelim Görelim  

  Düşler Kenti, Büyülü PRAG                                                                                  Neslihan Savaş

Yolculuğunu hayalindeki kent Prag'a yapmış biri için, kısa zamana sığdırdığı, kendince büyülü o günleri anlatmaya çalışmak zor. Çünkü o sıkıştırılmış, heyecanlı birkaç günü önemli kılan öyle çok ayrıntı var ki... Bir kere o kente karşı objektif davranmanıza imkân yok. O anları hiç unutmamak, Prag'ı hatırlamak istediğiniz her an hafızanızın çekmecelerinden çıkardığınız manzaraları, sokakları, köprüleri, nehri, beyninizin çektiği unutulmaz fotoğrafları yeniden gözünüzün önüne getirmek istiyorsunuz. En azından ben istiyorum... Bu yüzden de kişisel, belki biraz hayali bir izlenim yazısı okuyacaksınız

Prag, büyülü kent... Franz Kafka, Milan Kundera gibi ünlü yazarları dışında, kentin bozulmamış o sihirli tarihi dokusu sizi sarıyor önce. Unutulmaz "Hair" filminin Çek yönetmeni Milos Forman'ın "Amadeus"u çekerken söylediği gibi; ışıkları söndürüp reklam panolarını çıkardığınızda 18. yüzyıla dönen ender kentlerden biri Prag. Bu yüzden de tarihi filmler için bulunmaz bir plato -son "James Bond" filminin Prag'da çekiliyor olması çelişkili görünse de... 2. Dünya Savaşı'nda Hitler'in bombalamaya "kıyamadığı" kent olarak nitelendirilen Prag, kenti gezip dolaşarak ikiye bölen Vlatava Nehri ve üzerindeki köprüleriyle ünlü. Eğer tembel bir turist değilseniz, bu köprülerin en ünlüsü olan Charles (Şarl, Karlova ya da Çekçede Karluv) Köprüsü'nden gündoğumunu izlemelisiniz. Derler ki kent, Vlatava Nehri'nin ışımasıyla uyanırmış yeni güne. Nadide bir mücevher (ya da mahmur, gizemli bir prenses) gibi tüm ihtişamıyla kendini gösterirmiş size.

Charles Köprüsü

Fazla büyük bir kent olmayan Prag'ın da "görülmezse olmaz"ları var elbette. Bunlardan biri 13. yüzyıl yapımı Charles Köprüsü ve üzerindeki heykeller... Kral 4. Charles'ın başmimarı Peter Parler tarafından yapılan köprüdeki bu heykellerden en ilginci, kendisine günah çıkaran kraliçenin söylediklerini, mahremiyete saygı gerekçesiyle şüpheci krala (Wenceslas 4) anlatmayan ve bu dürüstlüğün bedelini canıyla ödeyen rahip John Nepomuk'un heykeli. Vlatava Nehri'ne atılarak öldürülen rahibin heykelinin başındaki hale de dikkat çekici. Heykelin hangisi olduğunu anlamanız zor değil, çünkü herkes dilek tutarak rahibin köpeğinin figürüne dokunmayı ihmal etmiyor. Bu yüzden de heykelin köpekli kısmı pırıl pırıl. Dileğinse gerçekleştiği söyleniyor. Eh, umut fakirin ekmeği. Gelip de dilek tutmamak olmaz. Köprüyü baştan başa dolaşmak, köprü üzerindeki tezgâhlarda satılan fotoğraf, kartpostal, takı gibi ıvır zıvırlarla oyalanmak, nehre uzun uzun bakmak, Japon turist misali fotoğraf makinenize sarılmanıza yol açıyor. (Kendimden biliyorum!) Endişelenmeyin, bu normal. Hiçbir şeyi unutmak istemiyor, her şeyi soluk da olsa karelere hapsetmeye çalışıyorsunuz.

Astronomik Saat

"Hamiş Usta"nın Astronomik Saat'i

ikinci görülmesi gereken yer de, her koşulda çıkacağınız Eski Kent Meydanı'ndaki Astronomik Saat. Tin Kilisesi'nin karşısında yer alan ve Jan Huss'un eseri olan ünlü saatte, normal saat dışında aylar, günler, burçlar; kısacası ayın, güneşin ve 12 gezegenin dünyaya oranla hareketlerini görebiliyorsunuz. Eskiden, günlerin yanlarında yazılı olan isimlerden, aileler çocuklarına isim seçermiş. Birçok heykelcik de var bu devasa saat üzerinde. Elinde kesesiyle cimriliği temsil eden Yahudi ve çaldığı sazıyla sefahati simgeleyen Osmanlı... Öğle vakti saat on iki olduğunda ise meraklı gözler saate çevrilir. Saatteki iskelet, çanı çalar ve yukarıdaki mavi pencereler açılarak İsa'nın 12 havarisi sırayla pencerede görünür.

Ulusal Tiyatro

Bohemya kristalleri, kukla tiyatroları, "Kara Tiyatro"su ve muhteşem tahta kuklalarıyla ünlü kentten, Kafka Müzesi'ni görmeden dönmemelisiniz. İçinde hediyelik eşya satılan müzeden söz etmiyorum. Yeni müzede gerçekten Kafkaesk ve ürkütücü bir atmosfer yaratılmış. Karanlık koridorlar, çalan telefonlar, kendinizi çarpmaktan son anda kurtardığınız aynalar ve Kafka'nın hayatındaki kadınların olduğu bölümdeki üç boyutlu, dönüp duran görüntüler... Burada Kafka'nın çocukluğunun geçtiği evleri, ailesiyle arkadaşlarını, sevgililerini, mektuplarıyla kitaplarını ve orijinal el yazısını, kısacası hayatından önemli kesitleri görebilirsiniz. Müze girişindeki minik pencereden göreceğiniz güzel nehir manzarası da, içerideki kasveti dağıtmaya birebir...

Ulusal Müze

Prag'da kaybolmak

Yabancı bir kentin sokaklarında kaybolmak, orayı tanımanın, havasını koklamanın en iyi yolu belki de. Ama benim gibi yön bulma özürlü biri için sürekli daireler çizmek gibi bir tehlike de söz konusu. Kent o kadar soğuk ki, akşamları sokaklarda insan görmek çok zor. Herkes kendini sıcak bir yerlere, kentin yabancılarının henüz bilmediği bar ve kulüplere atıyor anlaşılan. Bizim de ilk hedefimiz, methini çok duyduğumuz Ungelt Jazz Bar. İçeride bir konser var; ancak konser alanına girmek için de ekstra para ödemeniz gerek. Tabii "Buradan duyuluyor nasılsa" derseniz, en yakın barda içkinizi yudumlamanız da mümkün. Kentin kendini bizden gizlediğini, bu nedenle kısa sürede onu çözemeyeceğimizi düşünüp anın tadını çıkarmaya karar veriyoruz. Prag'da geçmiş bir saniye bile bizim için pişmanlık hissinden çok uzak. Çeklerin ısınmak için tercihleri alkol. Ünlü içkileri Becherovka ve Absinth; ki ikincisi yüzde 85 alkol içeriyor. İçtiğiniz anda alevi, parmak uçlarınıza kadar hissediyorsunuz. Tadının pek parlak olduğu söylenemeyecek bu yeşil renkli sıvı, zamanın bohem hayatında ciddi yer kaplamış. Hatta ünlü ressamların tablolarına ilham verdiği, Van Gogh'un ise ölüm sebebi olduğu söyleniyor.

Prag Üniversitesi Kütüphanesi

St. Vitus Katedrali

Kentte görkemli kapısıyla dikkat çeken "Kale"yle muhteşem St. Vitus Katedrali'ni mutlaka görmelisiniz. Bu muazzam yapının dışındaki yaratık ve şeytan figürleri, kutsal yapılara bu şer mahluklarının uğramaması için yapılmış. Bakarken ihtişamından etkilenmemek mümkün değil. "Yeni Kent" kısmına geldiğinizde Wenceslas Meydanı'ndan ilerleyebilir, çevredeki ve binaların üst kısımlarındaki heykellerden gözünüzü alabilirseniz "Ulusal Müze"yle "Ulusal Tiyatro" binalarını gezebilirsiniz.

Sokaklarda göreceğiniz dilencilerin tümünün de soğuğa aldırmadan dirsekleri yerle temas edecek şekilde diz çökmelerine anlam veremeyebilirsiniz. Size tül gibi bir sis perdesinin arkasından bakan kent, mahremiyetini korumakta kararlı...

St. Vitus Katedrali

Yahudi Mahallesi, yaklaşık iki saatlik otobüs yolculuğuyla ulaşabileceğiniz, kaynak sularıyla ve film festivaliyle ünlü Karlovy Vary, insan kemiklerinden yapılma kilisesiyle dikkat çeken Sedlec kasabasının bulunduğu "Kutna Hora", "Eski Kent", "Kale" yakınındaki kukla, hediyelik eşya satan dükkânlarla Kafka'nın bir süre yaşadığı evin bulunduğu minyatürmüş izlenimi veren sokak, Prag'da görebileceğiniz diğer yerler... Prag'ın o müthiş cafe'lerinden birinde mutlaka kahvaltı etmenizi tavsiye ederiz. (Bu tip cafe'lerde favorimiz Gourmand, İtalyan restoranında önerimiz ise sevimli garsonları, şahane şarapları, yemekleri ve tatlılarıyla Ambiente.) Döviz bozdururken ve taksi tutarken dikkatli olmalı, 1414 numaralı AA taksilerini tercih etmelisiniz. Para birimi koruna olan kentte, tramvay ve metro ağı da gelişmiş. Yazımı Nâzım Hikmet'in "Pırağ" şiirlerinden biri olan "Şafak-Barok" ile bitiriyorum:

Pırağ'da bir yandan ağanyor ortalık
bir yandan kar yağıyor sulusepken, kurşuni
Pırağ'da ağır ağır aydınlanıyor barok:
huzursuz, uzak ve yaldızlarında kararmış kader.
Ölen bir yıldızdan uçup gelen kuşlara benziyor
Dördüncü Sari Köprüsü'ndeki heykeller.

Köprüdeyken tuttuğunuz dileğin gerçekleşmesi umuduyla...

    Kaynakça: Varan YolBoyunca Mart 2006      

Neslihan Savaş'a teşekkürlerimizle

Denizce