ayda bir...                                                                     Turgay Tuna

Bir Cennet Ülke MADAGASKAR

 Yazı ve Fotoğraflar: Turgay  Tuna    

 
Başkent Antananarivo’’nun merkezine genel bir bakış.
Ortasında Meçhul Asker anıtının bulunduğu göl ve ön planda
Çinlilerin yaptığı, Madagaskarlılar için bir övünç kaynağı olan stadyum.

Dünyanın dört büyük adasından biri olan (ötekiler Gröndland, Gine ve Borneo), Madagaskar’ın en önemli ve ayrıcalıklı taraflarından biri kendine özel, muhteşem bir iklim ve coğrafyaya sahip olması. İşte bu farklılık, dünyada yalnızca Madagaskar’da yaşayan kimi hayvan ve bitki türlerini oluşturmuş.. Örneğin, Madagaskar, maymunların kuzenleri olarak gösterilen lemürlerin, ya da öteki adlarıyla maki olarak bilinen şirin ve güzel hayvanların vatanı. Lemürlerin yanı sıra, Madagaskar, dünyada en zengin orkide çeşitlerinin bulunduğu yer. Bu orkide türlerinin arasında en önemlilerinden biri de “vanilya”. Evet, dünyanın en kaliteli vanilyası Madagaskar’da yetişiyor ve Madagaskarlılar dünyanın dört bir köşesine vanilya ihraç ederek küçümsenmeyecek bir gelir elde ediyorlar.

Bugün bir müze olarak kullanılan,
kolonyal dönemin ünlü yapılarından Başbakanlık Sarayı

Milyonlarca yıl öncesinde Afrika anakarasının güney doğu köşesinden koparak ayrılmış olan  587.040 Km² lik adanın nüfusu 20.000.000 civarında... Bu nüfus, Malaylardan, Endonezya kökenlilerden, Afrikalılardan ve çok az sayıda Çinli, Arap,  Hintli ve Pakistanlılardan oluşmuş. Ülkenin anadili Malgaş dili olsa da, halk arasında, konuşulan ikinci dil Fransızca.

Madagaskar’ın nüfusunu oluşturan etnik gruplar arasında 
Borneo, Malay ve Komor kökenliler önemli bir yer oluşturuyor.

Madagaskar’daki turizmin en büyük özelliği, rezerv adı verilen ormanlık alanlarda yaşayan hayvan ve bitki türlerini, kentlerden kırsal kesime değişik ve çok renkli halk yaşantısını görmeye dayanıyor. Bilhassa, doğa fotoğrafçıları için cennet bir ülke..

Madagaskar  çok bereketli topraklara sahip bir ülke.
Adada çeşit çeşit egzotik meyve, sebze,  baharat ve çiçek  yetişiyor

Başkent Antananarivo, ülkenin en modern ve en büyük yerleşimi, Antananarivo’nun en modern yapısı da Hilton Oteli. Hilton’dan başka büyük bina yok. Öyle ki, otelin bilmem kaçıncı katındaki kral dairesi yıllardan beri Belçika Kraliyet Hükümeti tarafından kiralanmış; nedeni de, Belçika Kraliyet Elçiliğinin büroları, Antananarivo Hilton’daki bu kraliyet dairesinde hizmet veriyor.

Madagaskar’ın en büyük zenginliklerinden biri de, günümüzde artık görülmeyen el işi oyuncaklar. Ada’nın değişik bölgelerinde yapılan ahşap ve teneke oyuncaklar,
koleksiyoncular için büyük bir hazine..

Tabii ki, Madagaskar’ın ilginç ve zengin olan tarafları yalnızca doğa ve insan yaşantısı değil. Bu ülke, aynı zamanda, dünyanın en önemli el sanatları cennetlerinden biri. Ahşap üzerine yapılan marköteri süslemeler ve tablolar, maket gemiler, teneke oyuncaklar büyük bir zenginlik ifade ediyor. Bütün bunların yanında, dünyanın en ucuz ülkelerinden biri olan Madagaskar’da, güzel bir restoranda dört kişiyi doyuracak bir istakozun fiyatı 10 TL’den daha fazla değil..

Ada’nın kuzeyden güneye kıyıları, dalış yapanlar için muhteşem bir doğal akvaryum. Bazı bölgelerdeki resiflerin zenginliği Kızıldeniz’deki Hurgada, Şarm El Şeyh gibi yerlerin cazibesini geride bırakıyor.

Dünyada orkidenin en çok yetiştiği ve çeşitlilik gösterdiği topraklar Madagaskar Adası’nda yer alıyor

Madagaskar’a gelindiği zaman ilk durak, uluslararası havaalanının bulunduğu başkent Antananarivo.. Ülke trafiğinin odak noktası.. Siyasal ya da ekonomik yönden ülkenin kalbi sayılan başkent on iki tepe üzerine kurulmuş bir yerleşim.. Antananarivo, İngilizlerden Fransızlara, geçmişin kolonici güçlerinin izlerini taşıyan, eklektik tarzda yapılmış görkemli binalarla süslü. Söz konusu bu ünlü yapılardan biri de, bugün müze olarak kullanılan eski başbakanlık sarayı. Tepelerin üzerine kurulu mahalleler, yamaçlara doğru sıra sıra dizilmiş, ahşap balkonlu, kırmızı kiremitli evlerle Antananarivo’nun kendine özgü kimliğini yansıtıyorlar. Aşağı mahallelerde de “Zoma” adı verilen pazar yerleri kentin en hareketli alanlarını oluşturuyor. Kırsal kesimden gelen satıcılar, meyveden sebzeye, etten süte ürünlerini getirip burada satıyorlar. Başkent Antananarivo’nun rengârenk, hatta güzel kokulu köşelerinden biri de ünlü çiçek pazarı. Bizim saksılardaki açelyalar, Madagaskar’ın doğasında yetişen bir çiçek; ama bu pazarda en çok dikkat çeken, birbirinden farklı renk ve şekillerdeki orkideler.

Adada 30 değişik endemik lemür türü yaşıyor. Bunlar arasında en popüler olanlardan biri de
insana yaklaşan, insan elinden muz alıp yiyen siyah, beyaz kürklü Pinotheque lemürleri

Antananarivoluların büyük gurur duydukları önemli yapılardan biri de kent stadyumu. Çinlilerin inşa etmiş olduğu, fazla bir özelliği olmayan normal bir stat, ancak, Madagaskarlılar için bir övünç kaynağı..

Tabii ki, Madagaskar’a gelen gezginler için, Antananarivo’nun o kadar fazla bir özelliği yok. Asıl görülen ve görülmesi gereken yerler ülkenin ormanlık alanlarındaki rezervler. Bilhassa ülkenin doğu kesiminde yer alan yağmur ormanları dünyada yalnızca bu adada yaşayan birbirinden değişik endemik hayvan ve bitki türlerine ev sahipliği yapıyor. Başkentin güneyinde yer alan Andasibe bölgesi bu ünlü rezervlerden biri. Buradaki ormanlarda ülkenin en büyük lemür türü olan beyaz renkli, İndri İndri ya da yöresel adıyla “Babakoto” lar yaşıyorlar.. Andasibe'in güneyinde yer alan, deniz seviyesinden 1500 metre yükseklikteki Antsirabe bölgesi ise yarı kıymetli taşların cenneti.

Madagaskar’da yaşayan hayvanların büyük bir kısmı,
dünyanın başka hiçbir yerinde yaşamayan türler.
Adanın en önemli hayvanlarından biri de gekho türü kertenkeleler

Kentin merkezinde, geçen yüzyıldan kalma birbirinden güzel koloni dönemi yapılarını görmek mümkün. Onun daha güneyinde yer alan Ranomafana bölgesi ise sıcak su kaynaklarının bulunduğu bir termal merkezi. Bu bölgede yer alan 39.000 hektarlık rezervdeki ormanlar 12 değişik lemür türünü barındırıyor. Bu ormanlarda yapılan yürüyüşlerde değişik, bitki, kuş, böcek, sürüngen türlerini görmek mümkün; ancak, Madagaskar doğasının en güzel taraflarından biri bu ormanlarda insana zarar verebilecek, tehlikeli ya da zehirli hayvanların bulunmaması. Fotoğrafçılar için adeta bir laboratuvar olan bu ormanlarda kelebekten kurbağaya, böcekten bukalemuna hiç bilmediğimiz rengârenk değişik hayvanların fotoğraflarını çekmek mümkün. Bu ilginç hayvanlardan biri de bir el büyüklüğünde olan kırmızı renkli “domates kurbağası”..

Adada yaşayan, iki dev bukalemundan biri .
Sanki, milyonlarca yıl öncesinden gelmiş bir dinozor örneği

Ranomafana’dan sonra gelen Fianarantsoa yerleşimi, 1830’lu yıllarda kurulmuş bir kent. Bu kent yakınlarında, yalnızca Madagaskar doğasında yetişen bir ağacın özünden, çok özel bir kağıt elde ediliyor. Kağıt dediğimiz, aslında bir sanat şaheseri, filigranları içinde kurutulmuş çiçekler, yapraklar yer alıyor. Ranomafana’nın doğusundaki İsalo Ulusal Parkı, yine ülkenin en büyük ve en zengin rezervlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Burada yaşayan lemürlerin en güzellerinden bir tanesi kuyruğunda siyah beyaz halka şeklinde renkleri olan “Catta” türü lemürler. Yörede yetişen kaktüsler arasında “fil ayağı” adı verilen kaktüs 500 yıl kadar yaşayan ve zaman süreci içinde boyu yalnızca 1.80 metreye ulaşan çok güzel bir bitki.. Her ne kadar ülke sınırları dışına çıkartılması yasak olsa da, valizine atıp götüren turistler oldukça yoğun..

Madagaskar ormanlarında yaşayan üç boa yılanından bir tanesi . Boacidae Madagascariensis

Güneyde, ülkenin en büyük ticari limanlarından birine ev sahipliği yapan Tulear kentinin çevresi, dalış yapanlar için muhteşem bir zenginlik arzediyor. Bilhassa, Tulear’a 22 km. uzaklıkta, deniz kıyısında kurulu balıkçı yerleşimi Ifaty köyünün açıklarında yer alan resifler doğal bir akvaryumdan farksız. Burada yapılan şinorkelli dalışlarda, 2 metre kadar derinlikte köpek balığı türlerinden baraküdalara, papağan balıklarından melek balıklarına kadar birçok balık türünü görmek mümkün. Bunun yanı sıra, yine İfaty açıklarında, Temmuz Eylül ayları arasında, Mozambik Kanalı’ndan geçiş yapan balinalar da görülebiliyor.

Tipik bir Malgaş (Madagaskar) köyü ve Madagaskarlı çocuklar

Madagaskar mutfağı, denize kıyısı olan bölgelerle, denizden uzakta kalan bölgelere göre ikiye ayrılıyor.. Denize kıyısı olan tüm yerleşimlerde, tabii ki deniz ürünleri başı çekiyor. Çeşit çeşit balık ve kabuklu, çok ucuz fiyatlara yenilebiliyor.. Porsiyonlar da oldukça bol.. Madagaskar’da bize yabancı olan o kadar çok balık var ki, bunlar arasında baraküda tadı ve şekliyle ilginç bir yer oluşturuyor.

Madagaskarlı bir genç kız

Ülkede en çok tüketilen besinlerden biri de, bilhassa kıyılardan uzak yerlerde  tercih edilen; adaya özgü Zebu eti. Afrika’daki hemcinsleri gibi hörgüçlü  bir sığır olan Zebunun bifteği oldukça lezzetli. Bunların dışında, Madagaskar’ın akar sularında yaşayan Tilapia balığı da ayrı bir lezzet. Çeşit çeşit sebze ve bizlere yabancı olan birçok egzotik meyve Madagaskar mutfağının egzotik kimliğini oluşturan besinler arasında yer alıyor..

Adanın güneyinde yaşayan Afrika kökenli bir Betsileo köylüsü

Cennet bir ülke olan Madagaskar’a gitmek için ise en güzel zaman, sivrisineklerin uykuya çekildiği, havanın ne fazla sıcak ne de fazla soğuk olduğu eylül ayı… 

Turgay Tuna'ya teşekkürlerimizle

Denizce

31.07.2009